Enneagram

enneagram blauwgoudHet Enneagram is een bijzonder oud model met wortels in diverse culturele, spirituele, esoterische en filosofische tradities. Het symbool van het Enneagram werd al gebruikt door Pythagoras en door de Woestijnvaders, en de Soefi’s – de mystici van de Islam – gebruikten hun kennis van het Enneagram om onderricht te geven op het vlak van spirituele ontwikkeling en persoonlijke ‘verlichting’. De eerste afbeelding van het Enneagram in gedrukte vorm is aangetroffen in een boek uit 1901 over symbolen.

Het Enneagram zoals dat vandaag de dag gebruikt wordt is in het Westen geïntroduceerd door George Ivanovic Gurdjieff (1877-1949), Grieks-Armeens filosoof die het Enneagram vooral als een kosmisch model gebruikte: een model dat 9 in de kosmos aanwezige energieën en hun onderlinge verbingen en dynamieken beschrijft.

De interpretatie van het Enneagram als een model van 9 psychologische typen of persoonlijkheidsstructuren danken we aan Oscar Ichazo, een Boliviaans esoterisch meester, en diens leerling Claudio Naranjo.

Het Enneagram en de 9 enneatypen
Het Enneagram draagt 9 energieën in zich die vertaald kunnen worden in 9 enneatypen, 9 persoonlijkheidsstructuren die elk terug te voeren zijn op een specifieke set gedragingen die worden aangestuurd door onderliggende drijfveren en mechanismen die enneatypisch specifiek zijn – en waar we ons vaak niet of slechts ten dele van bewust zijn.

In wat eenvoudigere woorden gesteld: elk enneatype, elke persoonlijkheidsstructuur die binnen de persoonlijkheidstypologie van het Enneagram beschreven wordt, is te herleiden op een specifieke verzameling ‘gedragingen’ (inclusief neigingen, vermijdingen, manieren van omgaan met zichzelf en met de mensen en situaties in de wereld om zich heen), die op haar beurt stoelt op specifieke onderliggende aansturingen van dat gedrag. Er zijn redenen waarom we doen wat we doen, waarom we ons gedragen zoals we doen, maar van die redenen, die ons gedrag vanuit onze minder bewuste lagen aansturen, zijn we ons vaak niet of nauwelijks bewust.

Dat we ons niet of nauwelijks bewust zijn van de drijfveren die ons vanuit diepere lagen aansturen, neemt niet weg dat (vrijwel) ieder van ons ‘enneatypisch gedrag’ vertoont: in ieder van ons zijn enneatypische aansturingen aanwezig en zijn de aansturingen van één (of enkele) van de 9 enneatypen in beginsel sterker aanwezig dan de aansturingen van de overige enneatypen, hetgeen leidt tot specifiek enneatypisch gedrag. En hoewel het specifieke gedrag en de specifieke aansturingen van elk enneatype absoluut ook kwaliteiten met zich meebrengen en ertoe leiden dat we bepaalde krachten en vaardigheden ontwikkelen, leiden sterk enneatypisch gedrag en de aansturingen die daarachter schuilgaan er vaak vooral toe dat we onszelf beperken en vast komen te zitten’ in gedrag en in manieren van ‘zijn’ en doen waar we zelf soms helemaal niet zo blij van worden. Enneatypisch gedrag kan ons beperken – en doet dat vrijwel altijd – en leidt er doorgaans toe dat we vele mogelijkheden onbenut raken en ons minder ‘vrij’ voelen dan we in wezen eigenlijk zijn.

Hoewel we als mens in principe toegang hebben tot alle 9 energieën van het Enneagram, alle gedragingen en ‘manieren van zijn’ die in het Enneagram besloten liggen en waar de 9 enneatypen over vertellen, gedraagt vrijwel elk van ons zich in meer of mindere mate bij uitstek als één enneatype in het bijzonder. Dat is normaliter het gevolg – en overigens een heel normaal gevolg – van gebeurtenissen in ons leven die ons ertoe hebben aangezet ons (meer, of vooral) op een bepaalde manier te gaan gedragen, simpelweg omdat dat dat ons het beste diende om bepaalde zaken het hoofd te bieden en zo goed of zo prettig mogelijk te kunnen ‘zijn’ en functioneren binnen een bepaalde context. Het resultaat hiervan is echter dat gedragingen van één (of een paar) van de 9 enneatypen gaandeweg ons pad steeds sterker in ons aanwezig zijn geraakt: we zijn ons steeds meer als een bepaald, specifiek enneatype gaan gedragen (of als een paar specifieke enneatypen). En waar dat specifieke gedrag eens functioneel was, keert het zich op een later moment vaak tegen ons: het wordt een ‘kooitje’, een ‘hokje’ dat ons beperkt en dat ons minder vrij maakt dan we eigenlijk kunnen zijn en dan we zouden willen zijn.

Een enneatype is niet wie en wat we zíjn; het is hoe we ons (op enig moment zijn gaan) gedragen, daartoe aangestuurd vanuit onderliggende mechanismen waar we ons vaak niét van bewust zijn maar die desondanks een zeer grote invloed hebben op hoe we ons ‘bewegen’, hoe we ons gedragen en hoe we ‘zijn’ in de wereld die ons omringt.

De persoonlijkheidstypologie van het Enneagram kan ons helpen tot meer bewustzijn en zelfinzicht te komen door licht te werpen op niet alleen het gedrag dat we vertonen, maar tevens (en vooral) op de aansturingen van dat gedrag. De enneatypen, met hun enneatypische gedrag, structuren en aansturingen, houden ons spiegels voor die ons laten zien wat we doen en waaróm we dat in wezen doen.

Zodra we eenmaal begrijpen en helder hebben wat de aansturingen van ons gedrag zijn en welke functie ons enneatypische gedrag vervult (want het dient altijd een doel: we gedragen ons op een specifieke enneatypische manier om iets te ‘krijgen’, een behoefte te vervullen, iets te vermijden/voorkomen, iets waar we liever niet naar kijken niet aan te gaan of iets pijnlijks niet te voelen, óók als we ons hier niet van bewust zijn), verkrijgen we de vrijheid en mogelijkheid om de aansturingen van ons gedrag te verzwakken, ándere manieren te vinden om onze behoeften te vervullen (en daardoor sterk enneatypisch gedrag minder ‘nodig’ te hebben) en ons gedrag minder enneatypisch te laten worden. We geven onszelf dan de kans en de ruimte uit het enneatypische ‘hokje’ te komen waar we ons op enig moment in zijn gaan begeven en openen de deur naar ándere gedragsmogelijkheden en nieuwe manieren van ‘zijn’, doen en interageren met onszelf en met de wereld om ons heen.

Gewenste gedragsveranderingen kunnen pas werkelijk en op solide wijze vorm krijgen wanneer we de aansturingen van ons gedrag in beeld hebben en meenemen in het veranderingsproces. Een verandering van gedrag die slechts aan de oppervlakte plaatsvindt (vanuit de mentale keuze en beslissing “ik ga me vanaf nu anders gedragen”), terwijl de ‘wortels’, de aansturingen van het oude gedrag, onveranderd blijven, zal slechts tijdelijk zijn. De oude aansturingen zijn er dan immers nog en zullen het oude, bij die aansturingen behorende gedrag, direct opnieuw activeren zodra zij daar de kans toe krijgen. Wil je bepaald gedrag van jezelf veranderen, dan is het zaak op zoek te gaan naar de aansturingen van dat gedrag en van dááruit te kijken naar andere mogelijkheden om aan behoeften of verlangens te voldoen en naar andere manieren van omgaan met pijnen of moeilijkheden die je op je pad tegenkomt – zónder je terug te trekken in enneatypische structuren die je beperken.

Het Enneagram als een dynamisch en holistisch model
De persoonlijkheidstypologie van het Enneagram wordt tegenwoordig, helaas, vaak gezien en gebruikt als een statisch model waarmee je mensen in ‘hokjes’ kunt plaatsen, kunt ‘classificeren’, kunt ‘labelen’. Uitspraken als “Jij bent duidelijk een enneatype X” komen maar al te vaak voor, evenals de vraag “Wat is mijn enneatype?”. Het is de behoefte aan structuur, controle en ‘grip’ die in dit soort gevallen het Enneagram, volkomen onterecht en hoogst ongelukkig, reduceert tot een oppervlakkig ‘hokjesmodel’ en tegelijkertijd de mens zélf reduceert tot niet meer dan een ‘nummer’, een specifiek enneatype, een enneatypische set gedragingen die de gehele persoon zou beschrijven. Niets is minder waar en niets doet minder recht aan wat het Enneagram in werkelijkheid is – maar wat niet of onvoldoende doorzien en begrepen is door wie het als ‘hokjesmodel’ ziet en gebruikt.

Het Enneagram is een model dat vertelt over dynamiek, beweging & groei, onderlinge verbindingen en een groter geheel waarbinnen zich bepaalde dynamieken afspelen. Het is een model dat vertelt over heelheid en dynamische fragmentatie van en binnen die heelheid; over de diverse aspecten van zijn die in elk mens aanwezig zijn en die besloten liggen in de drie centra van het Enneagram; over interacties van energieën zoals deze in een mens met gedachten, gevoelens en handelingen een weerslag kunnen hebben. Het is een model dat allesbehalve statisch is en dat juist dynamiek en wegen en mogelijkheden tot groei, ontwikkeling en het ontstijgen van statische zijns-wijzen laat zien – maar om die wegen te gaan kunnen bewandelen, dienen we eerst een helder beeld te hebben van de fragmentatie in de vorm van de 9 typen die zich binnen het Enneagram bevinden. Vanuit de ‘versplintering’ kunnen we kijken naar het geheel. Vanuit een herkenning van het ‘hokje’ waarin je je ooit hebt teruggetrokken, kun je starten met het jezelf bevrijden uit dat ‘hokje’.

Ontdekken welk enneatypisch gedrag in jezelf bijzonder sterk of zelfs dominant aanwezig is en begrijpen welke aansturingen er achter dat gedrag schuilgaan en waaróm je je dus op een bepaalde enneatypische manier gedraagt, is het startpunt wanneer je ervoor kiest aan de hand van de persoonlijkheidstypologie van het Enneagram te werken aan je persoonlijke groei en ontwikkeling. Vanuit dat startpunt kun je vervolgens, met de dan vergaarde inzichten, andere wegen gaan bewandelen, jezelf verder ontplooien, jezelf de ruimte geven met ánder gedrag te experimenteren, andere aspecten van je potentieel te integreren en manifest te laten worden en je steeds meer in de richting van gezonde balans en heelheid te ontwikkelen, als je dat wilt. Daartoe laat het Enneagram je vele mogelijkheden zien.

De enneatypen kennen onderlinge verbindingen, zoals de grafische weergave van het Enneagramsymbool ook laat zien. Er is sprake van een eenheid, een groter geheel, waarbinnen zich 9 ‘fenomenen’ bevinden die onderlinge verbindingen met elkaar hebben en met elkaar kunnen interageren – en dat ook doén. Je bent niet een bepaald enneatype, maar hebt altijd toegang gehad tot een veelvoud aan enneatypische gedragingen en ‘eigen-aardigheden’ – en hebt dat nog steeds. Je bent vrij alle enneatypen en hun ‘bijzonderheden’ te verkennen en aldus te ‘groeien’ en bínnen de contextuele structuur van elk specifiek enneatype kunnen we ons bovendien dermate ontwikkelen dat we komen tot een zo gezond mogelijke wijze van ‘functioneren’ van de betreffende enneatypische energie in onszelf – waarbij we onszelf een zo optimaal mogelijke toegang tot de kwaliteiten van het type verschaffen zónder vast te zitten in de valkuilen en beperkende mechanismen van het type.

Het Enneagram is een dynamisch en holistisch model, dat niemand in een hokje plaatst. Het laat zien hoe wij onszelf in een specifiek enneatypisch hokje hebben geplaatst dat ons gaandeweg vaak meer en meer is gaan beperken en tegenwerken, en laat zien wat de mogelijkheden zijn om uit dat hokje te komen en de beperkingen ervan achter ons te laten. Het laat zien hoe we ‘versplintering’ en onbalans achter ons kunnen laten en op een constructieve manier ons pad kunnen vervolgen, op weg naar meer balans en meer heelheid.

Consultpakketten Enneagram
Voor wie met behulp van het Enneagram aan persoonlijke groei en ontwikkeling wil werken, heb ik twee Consultpakketten gecreëerd: het Consultpakket Enneagram Basis en het Consultpakket Enneagram Intensief.

Consultpakket Enneagram Basis
Middels het Consultpakket Enneagram Basis kun je in een kortlopende serie consulten zicht krijgen op welke enneatypische patronen en dynamieken in jou sterk aanwezig zijn en reik ik je handvatten, tips en suggesties aan waarmee je zélf kunt (verder) werken aan het je bevrijden van enneatypische structuren, gedragingen en neigingen die je beperken of gewoonweg niet langer dienen, aan het versterken van je kwaliteiten en aan het bekrachtigen van wie jij in de kern bent – en wie je oorspronkelijk was, voordat je jezelf in ‘enneatypische hokjes’ ging terugtrekken als een gevolg van wat het leven je voorschotelde.

Het Consultpakket Enneagram Basis bestaat uit:
* een intake aan de hand van een uitgebreide vragenlijst die speciaal voor dit pakket ontworpen is (equivalent aan 1 consultsessie), per e-mail
* na de intake: 4 Skypesessies (consulten) van 1 uur elk
(interval tussen de sessies: 2 of 3 weken, naar keuze)
* een uitgebreid schriftelijk sessieverslag na elke sessie dat je wordt toegezonden per e-mail, met daarin tevens:
* aanvullende feedback & informatie
* opdrachten/‘huiswerk’ na elke sessie, ter reflectie/verdere integratie van wat in de sessie aan bod is gekomen
* 1 afsluitende Skypesessie van 1 uur ter integratie van het geheel

Na afloop van dit kortlopende traject:
– heb je inzicht in enneatypische structuren (gedragingen & aansturingen) die in jou dominant of sterk aanwezig zijn
– begrijp je wanneer en waarom je soms bepaalde structuren en gedragspatronen hanteert die belemmerend kunnen werken – en hoe dit kan worden voorkomen
– heb je meer inzicht in je valkuilen én je kwaliteiten
– heb je handvatten, tips & trucs aangereikt gekregen die je kunnen helpen úit belem-merende structuren te komen, valkuilen te voorkomen en tot meer algehele balans te komen.
– heb je (meer) zicht op wat aangenomen structuren zijn en op wat naar waarschijnlijkheid je authentieke structuren en kenmerken zijn
– heb je een duidelijker beeld van wat je authentieke kwaliteiten zijn, in welk soort situaties je het beste functioneert, wat je nodig hebt om optimaal te kunnen functioneren en wat je zelf kunt doen om dit (mede) te realiseren.

Kosten Consultpakket Enneagram Basis: € 484,00 inclusief 21% BTW.

Consultpakket Enneagram Intensief
Het Consultpakket Enneagram Intensief bevat alles wat het Consultpakket Enneagram Basis biedt plus 3 extra Skypesessies (consulten) van 1 uur elk waarin aan bod komen:

de drie centra (triades) van het Enneagram, die een directe en zeer grote invloed hebben op jouw ‘zijn’ doordat zij gekoppeld zijn aan je voelen, je denken en je doen
– de enneatypen/enneatypische structuren die in jou minder duidelijk of minder sterk aanwezig zijn, waarop we ingaan opdat je een beeld krijgt van alle enneatypische structuren en van de mate waarin deze in jou aanwezig zijn.
Uiteraard ontvang je ook bij dit pakket na elke sessie een uitgebreid schriftelijk sessieverslag met daarin tevens aanvullende feedback & informatie en opdrachten/ ‘huiswerk’ ter reflectie/verdere integratie van wat in de sessie aan bod is gekomen.

Dit pakket, dat een totaal van 7 Skypesessies + 1 afsluitende Skypesessie ter integratie van het geheel kent, biedt belangrijke informatie en inzichten voor wie zich wil ontwikkelen in de richting van een balans die alle enneatypische energieën en alle centra van het Enneagram die in hem/haar aanwezig zijn omvat en in de richting van heelheid.

Kosten Consultpakket Enneagram Intensief: € 847,00 inclusief 21% BTW.

Consultpakket boeken of meer info? Neem contact met me op.

Kenmerken Consultpakketten
De Consultpakketten Enneagram zijn erop gericht je middels een (relatief) kortlopend traject van waardevolle informatie, inzichten, handvatten, tips en adviezen te voorzien waar jij zélf vervolgens mee verder kunt werken, in je eigen tijd en tempo en op je eigen wijze, op jouw unieke pad van groei en ontwikkeling.

Binnen de context van de Consultpakketten Enneagram duid ik jouw gedragingen en bijzonderheden aan de hand van de enneatypen, leg ik op heldere en duidelijke wijze de enneatypische structuren en dynamieken die in jou een rol spelen uit en licht ik deze toe, help ik je tot meer inzichten en helderheid te komen ten aanzien van je eigen structuren en dynamieken en de aansturingen daarvan en ten aanzien van de valkuilen die dit met zich meebrengt, houd ik je waar relevant spiegels voor, zal ik dingen opmerken en uitlichten die jou zelf mogelijk ontgaan (we hebben immers allemaal onze blinde vlekken wanneer het om onze eigen processen gaat) en reik ik je handvatten, tips, adviezen en suggesties aan waar jij zélf mee aan de slag kunt gaan om enneatypische gedragingen en structuren die je beperken of hinderen te verzwakken zodat jij zelf de door jou gewenste gedrags-veranderingen kunt gaan vormgeven, jezelf meer in balans kunt brengen, meer authenticiteit en heelheid in jezelf kunt bewerkstelligen en door jou gewenste doelen kunt gaan realiseren.
Een blijvende en authentieke gedragsverandering kun je alleen zelf doorvoeren. Ik reik je de inzichten, het bewustzijn en de tools aan waarmee je dit vorm kunt geven en fungeer binnen dit pakket als een coach/consultant en sparringpartner die jou vanuit mijn hoedanigheid als Enneagram-expert met jarenlange ervaring persoonlijk begeleidt middels wat ik je in de sessies en de uitgebreide verslagen na elke sessie aanreik.

Voel je ervoor op deze basis met mij aan de slag te gaan? Je bent van harte welkom! Neem gerust, geheel vrijblijvend, contact met me op voor meer informatie, een oriënterend gesprek of om een afspraak in te plannen. 

Boek
Over de dynamische en holistische visie op het Enneagram die ik hanteer, ben ik momenteel een boek aan het schrijven. Een boek dat recht doet aan de dynamische en holistische aspecten van het Enneagram en van de enneatypen en dat als doel heeft je een ‘weg’ aan te reiken die je in principe grotendeels prima zélf kunt bewandelen als je graag een pad wilt gaan dat tot voortschrijdend zelfinzicht, meer bewustzijn en voortgaande ontwikkeling en groei leidt.
Mijn praktijkervaringen van de afgelopen 9 jaren en mijn persoonlijke ervaringen met het Enneagram de afgelopen 15 jaren hebben mij laten zien dat het pad van groei en ontwikkeling dat het Enneagram met haar persoonlijkheidstypologie ons aanreikt het meest krachtig, waardevol en blijvend is wanneer wij dat pad zoveel mogelijk zélf gaan. Het is geen pad waarvan de stappen, voor jou, door een ander genomen kunnen worden. Een ander kan je op weg helpen door je bekend te maken met het model, je te introduceren tot de verschillende aspecten ervan en je te begeleiden of ondersteunen bij je eerste stappen op dit pad (hetgeen ik binnen de Consultpakketten Enneagram doe), maar je zult zélf de stappen moeten maken die jou concreet doen voortgaan op jouw pad van ontwikkeling. Ware integratie van kennis, inzichten en bewustzijn wordt pas manifest wanneer we het geleerde ‘belichamen’, het ons dermate eigen maken dat het in ons zijn tot uitdrukking komt. En dat is iets dat niemand anders voor ons kan doen. Kennis en begrip van het Enneagram en de enneatypische structuren en dynamieken kan veel positieve impact hebben op jouw pad van voortgaande groei en ontwikkeling indien je de opgedane kennis en inzichten en je eigen processen van bewustwording die daaraan gekoppeld zijn gebruikt als een aanzet tot de belichaming ervan. Middels mijn boek reik ik je graag de informatie en ‘tools‘ aan die je nodig hebt om daarmee van start te kunnen gaan, samen met een aantal ‘wegwijzers’ die je kunt benutten om jouw pad van groei en ontwikkeling aan de hand van het Enneagram te kunnen vormgeven.

Mijn boek over het Enneagram en de enneatypen zal naar alle waarschijnlijkheid in de loop van 2017 zijn definitieve beslag krijgen. Wil je nu al aan de slag met het Enneagram en de enneatypen, dan kan dat middels de Consultpakketten Enneagram. Je bent van harte welkom.